'Verandering van spijs gaat langzaam... Maar doet eten'
Tuesday September 29, 2026
De door de overheid zo gewenste ‘eiwittransitie’ vlot maar mondjesmaat, terwijl er toch al jaren op gehamerd wordt. Waarom vinden consumenten het zo lastig om hun consumptiepatroon aan te passen?
‘Wat de boer niet kent, dat eet ‘ie niet’, gaat het gezegde. Maar dat geldt zeker niet alleen voor boeren: mensen zijn gewoontedieren als het aankomt op hun eten. En vooralsnog omvatten die gewoontes ook: het eten van dieren en producten die dieren voortbrengen: vlees, vis en zuivel. Gemiddeld consumeert een Nederlander 37 kilo vlees, ruim 125 kilo zuivel en nog geen 9 kilo vis per persoon per jaar. Het deel vis moet omhoog – en niet alleen omdat dit vakblad Fish & Co heet en ik u naar de mond wil praten, maar ook omdat het goed zou zijn voor de planeet.
De overheid wil al jaren dat ‘we’ minder dierlijke eiwitten gaan eten. Dierlijke eiwitten veroorzaken immers meer broeikasgassen dan niet-dierlijke eiwitten (meestal tenminste… maar blijf lezen voor een shocker van een feit). Per geconsumeerde kilo komen er bijvoorbeeld zo’n 30 kilo CO2-equivalenten in de atmosfeer. Per kilo bonen is dat slechts 1,3 kilo.
Wat we ook eten, alles heeft impact. Maar het ene dieet heeft meer impact dan het andere. Daar moet je wat mee, ook als ondernemer. Zeker na een zomer waarin in Europa hitterecord na hitterecord werd gebroken en op veel plaatsen moeilijk te temmen natuurbranden uitbraken. Volgens het PBL is is 65 procent van de Nederlanders bezorgd over klimaatverandering. Zeven op de tien zijn ongerust over extreem weer. Dat is een aanzienlijk deel van je klanten.
Maar: verandering van dieet blijkt erg moeilijk. In een ander rapport van het PBL wordt onderscheiden waarom de ‘individuele-keuze’-benaderingen, die het huidige beleid domineren, niet werken. Die gaan er namelijk vanuit dat mensen bewust kiezen. Dat is niet zo: klimaatzorgen sluiten vaak niet aan bij wat mensen zelf belangrijk vinden bij een maaltijd (gezelligheid, gemak, gezondheid). In de praktijk zie je dat mensen vlees dan ook vaker vervangen door kaas of ei dan door iets plantaardigs, puur omdat dat ‘makkelijker invult’.
En dat is waar de vis in beeld komt. Een flink aantal soorten dan. Haringen en sardines zijn geweldig smaakvolle en bovendien zeer voedzame vissoorten, maar bij de vangst en productie ervan worden minder CO2-equivalenten uitgestoten dan bij de productie van bruine bonen! Kabeljauw en heek zijn heerlijke witvissoorten waar bij de productie minder wordt uitgestoten dan een vergelijkbare hoeveelheid walnoten. Mosselen staan per kilo eetbaar product gelijk aan cashewnoten. Deze keuzes zijn zo een stuk klimaatvriendelijker dan de kaas of ei oplossingen die consumenten vooralsnog als vervanging kiezen.
Deze feiten moeten meer top of mind zijn bij alle professionals die met voedsel werken. Vis biedt gewoon de ideale oplossing voor de klimaatbewuste eter. De genoemde soorten zijn daarnaast ook nog heel gezond. En erg lekker… een win-win-win-situatie. Deel deze informatie, terloops of gericht, met eenieder die er open voor staat en je zult zien dat je snel meer effect hebt dan jaren halfhartig overheidsbeleid.
Lisa Koopman
Lisa Koopman gelooft dat seafood de meest onderschatte speler is in de eiwittransitie. Als projectleider van SeaNext werkt zij aan een voedselsysteem waarin plantaardig de basis is én seafood een vanzelfsprekende plek heeft - op het bord van de consument, op de menukaart van de horeca, in het schap van de supermarkt. Samen met bedrijven, onderwijs en experts bouwt SeaNext aan het menu van morgen. Omdat een toekomstbestendig menu niet compleet is zonder seafood.
‘Wat de boer niet kent, dat eet ‘ie niet’, gaat het gezegde. Maar dat geldt zeker niet alleen voor boeren: mensen zijn gewoontedieren als het aankomt op hun eten. En vooralsnog omvatten die gewoontes ook: het eten van dieren en producten die dieren voortbrengen: vlees, vis en zuivel. Gemiddeld consumeert een Nederlander 37 kilo vlees, ruim 125 kilo zuivel en nog geen 9 kilo vis per persoon per jaar. Het deel vis moet omhoog – en niet alleen omdat dit vakblad Fish & Co heet en ik u naar de mond wil praten, maar ook omdat het goed zou zijn voor de planeet.
De overheid wil al jaren dat ‘we’ minder dierlijke eiwitten gaan eten. Dierlijke eiwitten veroorzaken immers meer broeikasgassen dan niet-dierlijke eiwitten (meestal tenminste… maar blijf lezen voor een shocker van een feit). Per geconsumeerde kilo komen er bijvoorbeeld zo’n 30 kilo CO2-equivalenten in de atmosfeer. Per kilo bonen is dat slechts 1,3 kilo.
Wat we ook eten, alles heeft impact. Maar het ene dieet heeft meer impact dan het andere. Daar moet je wat mee, ook als ondernemer. Zeker na een zomer waarin in Europa hitterecord na hitterecord werd gebroken en op veel plaatsen moeilijk te temmen natuurbranden uitbraken. Volgens het PBL is is 65 procent van de Nederlanders bezorgd over klimaatverandering. Zeven op de tien zijn ongerust over extreem weer. Dat is een aanzienlijk deel van je klanten.
Maar: verandering van dieet blijkt erg moeilijk. In een ander rapport van het PBL wordt onderscheiden waarom de ‘individuele-keuze’-benaderingen, die het huidige beleid domineren, niet werken. Die gaan er namelijk vanuit dat mensen bewust kiezen. Dat is niet zo: klimaatzorgen sluiten vaak niet aan bij wat mensen zelf belangrijk vinden bij een maaltijd (gezelligheid, gemak, gezondheid). In de praktijk zie je dat mensen vlees dan ook vaker vervangen door kaas of ei dan door iets plantaardigs, puur omdat dat ‘makkelijker invult’.
En dat is waar de vis in beeld komt. Een flink aantal soorten dan. Haringen en sardines zijn geweldig smaakvolle en bovendien zeer voedzame vissoorten, maar bij de vangst en productie ervan worden minder CO2-equivalenten uitgestoten dan bij de productie van bruine bonen! Kabeljauw en heek zijn heerlijke witvissoorten waar bij de productie minder wordt uitgestoten dan een vergelijkbare hoeveelheid walnoten. Mosselen staan per kilo eetbaar product gelijk aan cashewnoten. Deze keuzes zijn zo een stuk klimaatvriendelijker dan de kaas of ei oplossingen die consumenten vooralsnog als vervanging kiezen.
Deze feiten moeten meer top of mind zijn bij alle professionals die met voedsel werken. Vis biedt gewoon de ideale oplossing voor de klimaatbewuste eter. De genoemde soorten zijn daarnaast ook nog heel gezond. En erg lekker… een win-win-win-situatie. Deel deze informatie, terloops of gericht, met eenieder die er open voor staat en je zult zien dat je snel meer effect hebt dan jaren halfhartig overheidsbeleid.
Lisa Koopman
Lisa Koopman gelooft dat seafood de meest onderschatte speler is in de eiwittransitie. Als projectleider van SeaNext werkt zij aan een voedselsysteem waarin plantaardig de basis is én seafood een vanzelfsprekende plek heeft - op het bord van de consument, op de menukaart van de horeca, in het schap van de supermarkt. Samen met bedrijven, onderwijs en experts bouwt SeaNext aan het menu van morgen. Omdat een toekomstbestendig menu niet compleet is zonder seafood.
More 
Previous 
Next 